Voordrachtkunstenares Katja Cohen

Enkele recensies

Hoogtepunten uit de Franse Poëzie
Reizen en dromen
Poulenc en zijn dichters
Je suis François Villon
Enkele recensies
Paul Gellings
Contact

Prachtige poëzie op de Alliance Française avond

 

MEPPEL - Charles d'Orléans (1394-1465) organiseerde aan het hof van het kasteel in Blois poëziebijeenkomsten en dichterswedstrijden. Na vele politieke verwikkelingen en een gevangenschap in Engeland zocht hij troost bij de poëzie.

Nog steeds blijkt hij een actueel dichter te zijn en het was dan ook zeer terecht dat Katja Cohen, na sfeervol inleidend gitaarspel van Johan Sterken, haar poëzieavond met deze prins/dichter begon. 'Le temps a laissé son manteau', het is weer lente, de jas kan thuis blijven, alle pracht in de natuur en de kleding wordt weer getoond. Ook in de 15e eeuw maakte men zich op om een nieuwe lente te vieren.
Vervolgens werden Verlaine en Rimbaud besproken, tegenstrijdige naturen die toch voor elkaar vielen en een gecompliceerde relatie onderhielden. De schilderijen van Watteau, erg in de mode in Verlaines tijd, vormden een bron van inspiratie. Maskers speelden een belangrijke rol tijdens 'les fêtes galantes', overgewaaid uit Italië via de Commedia dell'Arte.
Rimbaud zocht steeds de vrijheid met de natuur als houvast in zijn dolende leven. Het wonderkind uit Charleville leidde een tumultueus leven en stierf 37 jaar jong na allerlei omzwervingen in Marseille.
Tot slot de wat 'modernere' dichter Guillaume Apollonaire die tijdens zijn leven met vele nieuwe uitvindingen geconfronteerd werd, zoals de automobiel, de elektriciteit en de bioscoop. De cinéma inspireerde hem tot een ironisch gedicht, dat wederom fraai werd voorgedragen door Katja Cohen. De zeer goed gekozen en gevoelvol gebrachte gitaarmuziek van Leo Brouwer en Villa Lobos (Brazilië) droegen veel bij aan deze geslaagde avond. Katja Cohen en Johan Sterken lieten een vonk overslaan naar het publiek dat na de pauze graag participeerde, waarna weer een uitstekende uitleg volgde.
Gelukkig blijven er nog veel dichters over om op deze wijze eens goed uit de vergetelheid te halen.

 

Nineke Stallmann

 

Een poëtisch uur in museum de Buitenplaats (Eelde)

 

Zondag 27 februari mocht podiumcoördinator Anke Flik toch ruim zestig bezoekers verwelkomen bij het optreden van voordrachtkunstenares Katja Cohen en gitarist Johan Sterken. Een vrij groot aantal, want in de publiciteit voor dit programma stond duidelijk, dat het betrekking had op de voordracht van 'hoogtepunten uit de Franse poëzie'. In haar welkomstwoordje zei Anke Flik: 'Dit is geen concert, maar totaal iets anders'. Een waagstuk? Misschien wel een beetje in de ogen van de organisatie, maar vrijwel zeker met zorg gekozen en met vertrouwen geprogrammeerd.
Wij werden met korte, heldere inleidinkjes over de dichters en de voor te dragen gedichten meegevoerd van de 15e eeuw, via de tweede helft van de 19e naar het begin van de twintigste eeuw. Katja Cohen heeft een prachtige dictie. De sfeer van en rond de dichtwerken weet zij gestalte te geven door variatie in toon en tempo en door een overtuigende timing, en zij maakt dat helemaal compleet met haar mimiek en lichaamstaal. Zo beleefden wij met haar dat de winter voorbij is en een nieuwe lente op komst, maar zagen wij ook 'echt' de weduwe staan in de troosteloze mei-regen. Ik ben niet goed ingevoerd in het Frans, dus gelukkig waren de gedichten op papier beschikbaar. Een beter in de Franse taal ingevoerde bezoeker kwam niet uitgepraat over de fraaie wijze waarop Cohen de teksten bracht. Johan Sterken had een dienende, maar zeer belangrijke rol. Met steeds betrekkelijk korte stukjes wist hij de sfeer van een gedicht voor te bereiden of nog even vast te houden. Soms ook brak hij een al te melancholieke sfeer, zodat de kleur van het volgende gedicht tot zijn recht zou komen. Dat er een heel bijzonder klimaat werd geschapen ervoer ik heel sterk, als het storend piepen van de museumdeur zich herhaalde en/of late bezoekers in mijn gezichtsveld kwamen en daar zeker niet bewegingloos bleven. Na afloop mocht het duo een warm en langdurig applaus incasseren. Helaas kon dat applaus de lage temperatuur in de zaal niet op een wat draaglijker peil brengen. Maar..... 'totaal iets anders' kan gelukkig ook in De Buitenplaats met succes gebracht worden.

 

J.R.

 

Discrete charme van de Franse poëzie

 

Meppel – Heel geconcentreerd en geïnteresseeerd luisterde het publiek tijdens de voordracht
“Voyage et Rêve”, die Katja Cohen samen met gitarist Johan Sterken bracht voor de Alliance
Française Meppel. Hun thema reizen en dromen bevat heel veel aanknopingspunten. Dit gold zeker voor de 19e eeuwse Franse dichters, waarbij vooral de ‘exotische’ wereld te ontdekken viel.
Dankzij het reizen, de vernieuwende techniek, maar ook de geestverruimende middelen kwamen er veel  ‘onbekende’ oorden in beeld. Met gevoel voor detail en veel expressie in woord en gebaar vertolkte Katja Cohen de poëzie van Théophile Gautier, Victor Hugo, Leconte de Lisle, Baudelaire en Rimbaud.
Leconte de Lisle, geboren op Réunion, fantaseert en droomt over een niet-bestaande jaguar die over het eiland sluipt. Een mooi beschrijvend en beeldend voorgedragen gedicht van een schrijver die hunkert naar zijn geboortegrond, die hij op 18-jarige leeftijd moest verlaten. Het talrijke publiek werd dankzij het genuanceerde en gevoelige gitaarspel van Johan Sterken direct in de juiste stemming gebracht. Het meedromen bij de reizen van de dichters, kostte daarom weinig moeite.

Baudelaire

Charles Baudelaire beschrijft in zijn ‘Invitation au voyage’ een heel herkenbaar landschap, het Nederlandse. Opmerkelijk genoeg kende hij ons land alleen door de schilderijen van Vermeer. Baudelaire schrijft in rake bewoordingen over de orde, luxe en schoonheid die hij daar ziet. Heel goed gekozen, tot besluit, was het gedicht in proza ‘Le port’ van Charles Baudelaire. In de haven komt de reiziger vermoeid aan, maar tegelijkertijd vertrekt een volgende reiziger alweer. Net als het beeld van het strand, het water komt en gaat. Deze tekst van Baudelaire vormde een prachtige afronding van deze voordracht.

De Alliance Française Meppel ziet aan het eind van het culturele seizoen terug op een heel bijzondere avond.

Nineke Stallmann

 

Sfeervolle Villon-avond bij Alliance Française Meppel

 

Hij opereerde op het scherp van de snede, werd regelmatig veroordeeld, kwam in het gevang terecht en weer vrij. Hij trok als dolende dichter verder totdat hij, slechts 31 jaar oud, helemaal uit beeld verdween. Gelukkig liet François Villon zijn poëtische sporen na in de vorm van prachtige balladen en gedichten, waarin hij vreugde, teleurstelling, wraak en echte vroomheid realistisch afschildert, terwijl zijn tijdgenoten zich nog in “allegorieën” uitdrukten. “Je suis François Villon” klonk het uitdagend, toen er weer van een veroordeling tot de galg sprake was.
Met veel flair en elegante gebaren vertolkte Katja Cohen de afgelopen culturele avond van de Alliance Française de boeiende teksten van dit fenomeen onder de Franse dichters. In “Il n’est bon bec que de Paris” vergelijkt Villon de verschillende “talen” waarin je je kunt uiten, om tot de conclusie te komen dat men nergens zo goed gebekt is als in Parijs. Naast de intense voordracht en de heldere dictie van de mooie Franse taal, genoten we van het uitstekende gitaarspel van Sjors Holleboom. Hij bracht tussen de gedichten een combinatie van bestaande en eigen composities, die volledig aansloten bij de poëtische sfeer. Met aandacht luisterde het geïnteresseerde publiek naar het verhaal van Villon’s korte en heftige leven. Met veel inlevingsvermogen bracht Katja Cohen de gedichten gewijd aan Maria, die Villon aan het einde van zijn leven maakte. Deze dichter, die bescherming genoot van de kerk en de adel, bleef ondanks dat rusteloos zoeken en provoceren. Het werk dat hij naliet, mooi vertolkt en omlijst met gitaarmuziek, bezorgde de bezoekers een prachtige avond. Zo kan een kort leven uit de 15e eeuw toch nog heel lang naklinken.


Franse middeleeuwen in De Buitenplaats

 

Mijn Frans is niet meer wat het geweest is....... En ik haalde dus even diep adem toen ik zondag 7 februari de hand out inkeek die op de stoelen van De Buitenplaats lag: vijf lange Franse ballades van Francois Villon, zonder Nederlandse vertaling.

Het zou mij geholpen hebben als ik niet bij binnenkomst al een herinnering zou hebben gehad aan februari 2011. Toen trad voordrachtskunstenares Katja Cohen ook op in De Buitenplaats, ook toen met Franse gedichten. Die dag ervoer ik reeds, dat haar voordracht mijn moeilijkheden met de Franse taal zeer verkleinde.

Nu was Katja Cohen vergezeld van gitarist Sjors Holleboom. Samen brachten zij een programma gewijd aan Villon, de Franse dichter uit de late middeleeuwen (1431 tot ? na 1463), die bekend is als een speelse boef met een scherpe pen die zowel poëtisch als grof kon zijn.

Het optreden van Katja paste zeer wel zo direct na de Nationale Poëzieweek. Maar het ging nu niet alleen om de teksten, en ook niet om het levensverhaal van Villon, al was dat ook zeer bewogen, compleet met drie doodvonnissen die hij overleefde. Neen, er werd een sfeer geschapen waarin de bezoeker kennis maakte met de poëet Villon en met een stukje van het sociale klimaat waarin hij leefde. Die sfeer ontstond binnen de hoofdlijnen van het verhaal door het fraaie Frans, de mooie dictie en mimiek, alsmede de wisselende “présence” van Katja. Met een zwarte jurk een rode en zwarte shawl en een witte omslagdoek werden zowel de langs les routes de France zwervende Villon als de kleur van ieder der vijf ballades neergezet.

Maar onmisbaar daarbij was het geweldige gitaarspel van Sjors Holleboom, die met improvisatie en originele muziek uit die late middeleeuwen de verhaalfragmenten en de vijf voorgedragen ballades aan elkaar speelde. Hij heeft een geweldige techniek, o.a, terzake van flageoletten. Zijn inbreng was op zichzelf eigenlijk al een bijzonder concert.

De zojuist beschreven voordracht en het feit dat de oorspronkelijke teksten van Villon waren aangepast aan het moderne Frans, maakten het goed mogelijk echt te genieten van de vijf gekozen ballades. De eerste zong over vrouwen uit verre streken, die het toch niet haalden bij die uit zijn Parijs. Vervolgens klonk de ballade van de tegenstellingen, die Villon schreef voor een dichtwedstrijd aan het hof van Charles d'Orléans. Daarna hoorden we hem tijdens een gevangenisstraf peinzen over zijn daden en zijn dames, gevold door een gebed in de Notre Dame en tenslotte – na het ontvangen van de doodstraf – een overpeinzing over de situatie van de gehangenen in het Parijs van die tijd.

Het was een beetje jammer, dat er maar één kamer van de tentoonstelling was bezet, maar toch droeg ook die situatie bij aan de zeer bijzondere sfeer van deze Villon-middag in De Buitenplaats.

J.R.